Đại số lớp 9
Hàm số bậc nhất
Giáo viên: Tr?n Nguy?n Vinh
Kiểm tra bài cũ
1. Nêu định nghĩa hàm số? Cho ví dụ.
2. Điền vào chỗ (.....)
Cho hàm số y = f(x) xác định với mọi x  R
Với mọi x1, x2 bất kỳ thuộc R
- Nếu x1 < x2 mà f(x1) < f(x2) thì hàm số y = f(x) ................. trên R
- Nếu x1 < x2 mà ........................thì hàm số y = f(x) nghịch biến trên R
đồng biến
f(x1) > f(x2)
Bài 2
Hàm số bậc nhất
1. Khái niệm về hàm số bậc nhất
a. Bài toán: một xe ôtô chở khách đi từ bến xe phía nam Hà Nội vào Huế với vận tốc trung bình 50km/h.Hỏi sau t giờ ô tô đó cách trung tâm Hà Nội bao nhiêu kilômét? Biết rằng bến xe phía nam cách trung tâm Hà Nội 8km.
?1: Hãy điền vào chỗ trống (..) cho đúng:
Sau 1 giờ, ôtô đi du?c: ..
Sau t giờ, ôtô đi du?c: ..
Sau t giờ, ô tô cách trung tâm Hà Nội là: s =..
50t
t=1 giờ
t giờ
Sau 1 giờ, ôtô đi du?c..
Sau t giờ, ôtô đi du?c..
Sau t giờ, ô tô cách trung tâm Hà Nội là: s =
50(km)
50t(km)
50t + 8 (km)
8
v=50 km/h
s=v.t
?2. Tính các giá trị tương ứng của s khi cho t lần lượt lấy các giá trị 1 giờ, 2 giờ, 3 giờ, 4 giờ,… rồi giải thích vì sao đại lượng s là hàm số của t?
Hãy giải thích vì sao s là hàm số của t?
58
108
158
208
? s = 50t + 8 là hàm số
bậc nhất
+ b
(a ? 0)
a
b
= a
s = t +
y
x
Định nghĩa:
Hàm số bậc nhất là hàm số du?c cho bởi công thức
y = ax + b (Trong đó a, b là các số cho tru?c và a 0 )
Chú ý: Khi b = 0, hàm số có dạng y = ax
(đã học ở lớp 7 )


BÀI TẬP : Trong các hàm số sau hàm số nào là hàm số bậc nhất? Hãy xác định các hệ số a, b của chúng.
?
?
?
-5
1
-0,5
0
�
1. Khỏi ni?m v? h�m s? b?c nh?t
ĐỊNH NGHĨA
y = ax + b (a ≠ 0)
�
Không
1. Khái niệm về hàm số bậc nhất.
2. Tính chất.
Ví dụ: Xét hàm số y=f(x)=-3x +1.
Hàm số y=-3x+1 luôn xác định với mọi giá trị của x thuộc R
vì biểu thức -3x+1 luôn xác định với mọi giá trị của x thuộc R.
Khi cho biến x lấy hai giá trị bất kỳ x1,x2 sao cho x10, ta có
?3
Hàm số y=f(x)=3x+1.
Cho x lấy hai giá trị bất kỳ x1,x2 sao cho x1Vậy hàm số y=-3x +1 là hàm số.
f(x2)-f(x1)=(-3x2+1)-(-3x1+1)=-3(x2-x1)<0 hay f(x1)>f(x2).
x1f(x2)
Vậy hàm số y=-3x +1 là hàm số nghịch biến trên R.
Ví dụ: Xét hàm số y=f(x)=3x +1.
Hàm số y=3x+1 luôn xác định với mọi giá trị của x thuộc R
vì biểu thức 3x+1 luôn xác định với mọi giá trị của x thuộc R.
Khi cho biến x lấy hai giá trị bất kỳ x1,x2 sao cho x10, ta có
Vậy hàm số y=-3x +1 là hàm số.
f(x2)-f(x1)=(3x2+1)-(3x1+1)=3(x2-x1)>0 hay f(x1)x1Vậy hàm số y=-3x +1 là hàm số d?ng biến trên R.
Xét hàm số y = 3x + 1
Hàm số y = 3x + 1 xác định v?i m?i x ? R
Hàm số y = 3x +1 đồng biến trên R
1
Có a = 3 > 0
Xét hàm số y = -3x + 1
Hàm số y = - 3x + 1 xác định v?i m?i x ? R
Hàm số y = - 3x + 1 nghịch biến trên R
1
Có a = - 3 < 0
* Tính chất:
-3
3
2. Tính chất
2. Tính chất
Hàm số bậc nhất y = ax + b xác định với mọi giá trị của x thuộc R và có tính chất sau:
Đồng biến trên R, khi a > 0.
Nghịch biến trên R, khi a < 0.
Để xét tính đồng biến hay nghịch biến của một hàm số thì ta xét yếu tố nào của hàm số ?
?4: Cho vớ d? v? h�m s? b?c nh?t trong cỏc tru?ng h?p sau:
a) H�m s? d?ng bi?n b) H�m s? ngh?ch bi?n
Bài tập: Cho hàm số y = (m - 2)x + 1.Tìm các giá trị của m để hàm số:
Đồng biến.
Nghịch biến.
?
?
?
-5
1
-0,5
0
�
�
Hàm số nào đồng biến? Hàm số nào nghịch biến?
Ngh?ch bi?n
Ngh?ch bi?n
D?ng bi?n
Gợi ý
hàm số đồng biến khi ….>0
=> ……….>0
=> m………
Vậy m……… thì hs đồng biến trên R
1. Khái niệm về hàm số bậc nhất
Định nghĩa:
Hàm số bậc nhất là hàm số du?c cho bởi công thức
Y = ax + b (Trong đó a, b là các số cho tru?c và a 0 )
2. Tính chất
Hàm số bậc nhất y = ax + b xác định với mọi giá trị của x thuộc R và có tính chất sau:
Bài 2
Hàm số bậc nhất
Đồng biến trên R, khi a > 0.
Nghịch biến trên R, khi a < 0.
☺
1
2
3
7
5
6
8
4
10
10
20
30
40
50
60
70
80
20
30
40
50
60
70
80
Trò chơi ô chữ
Hàm số y = mx + 5 ( m là tham số) là hàm số bậc nhất khi:
D m = 0
Đáp án
A m ≥ 0
B m ≤ 0
C m ≠ 0
Đáp án Đúng: C
Hết giờ
Hàm số y = f(x) = (m - 2)x + 1 (m là tham số) không là hàm
số bậc nhất khi
D m = 2
A m > 2
B m < 2
C m ≠ 2
Đáp án
Đáp án Đúng: D
Hết giờ
D m = 4
Đáp án
A m > 4
B m < 4
C m = 1
Hàm số bậc nhất y = (m - 4)x - m + 1 (m là tham số)
nghịch biến trên R khi :
Đáp án Đúng: B
Hết giờ
D m < 6
Đáp án
A m = 6
B m = 0
C m > 6
Hàm số bậc nhất y = (6 - m)x - 2 (m là tham số) đồng biến
trên R khi:
Đáp án Đúng: D
Hết giờ
D KÕt qu¶ kh¸c
Đáp án
A Đồng biến trên R
B Nghịch biến trên R
C Hàm hằng
Cho y = f(x) = -7x + 5 l� h�m s?:
Đáp án Đúng: B
Hết giờ
chúc mừng bạn đã mang về cho đội mình 10 điểm may mắn
Chúc mừng bạn đã mang về cho đội mình 10 điểm may mắn
Chúc mừng! Bạn đã mang về cho đội 10 điểm!
HƯỚNG DẪN vÒ nhµ
Học định nghĩa, tính chất của hàm bậc nhất
Làm bài tập: 10 SGK trang 48
Ti?t sau h?c luy?n t?p